Skýrsla Intellecon um rekstrarumhverfi fjármálafyrirtækja
Á fundi með yfirskriftinni Enn hærri skattar, fyrir hvern? þann 9. júní síðastliðinn kynnti Dr. Gunnar Haraldsson hagfræðingur niðurstöðu skýrslu Intellecon um Áhrif rekstrarumhverfis fjármálafyrirtækja á fólkið í landinu. Þar fjallaði Gunnar um boðaða aukna skattlagningu á fyrirtæki í fjármálageiranum.
Skýrsluna má finna hér til hliðar, og upptöku frá fundinum hér að neðan.
Meðal helstu niðurstaðna í skýrslu Intellecon eru:
Einkenni íslensk fjármálamarkaðar
• Íslensk fjármálafyrirtæki eru lítil í alþjóðlegum samanburði og markaðurinn smár. Möguleikar til stærðarhagkvæmni eru takmarkaðir en fjármálafyrirtæki hafa náð góðum árangri við innleiðingu á sjálfvirknivæðingu og stafrænum lausnum.
• Engu að síður er fjármálamarkaður virkir, mikill hreyfanleiki viðskiptavina miðað samanburðarlönd og traust til viðskiptabanka og tryggingafélaga hefur mælst vaxandi.
Almenningur aðaleigandi bankanna
• Eignarhlutur almennings í bankakerfinu er stór, beð óbeinum hætti í gegnum ríkissjóð og dreift eignarhald lífeyrissjóða, sem og með beinum hætti.
• Ríkissjóður er stærsti einstaki eigandi banka á Íslandi, með 40% hlut í bankakerfi landsins.
• Ofan á það bætast 29% sem eru í eigu lífeyrissjóða og 10% sem eru í beinni eigu einstaklinga.
Háir sértækir skattar
• Sértækir skattar á fjármálafyrirtæki á Íslandi og aðrar byrðar eru hærri en gengur og gerist í nágrannalöndum Íslands.
• Boðuð skattahækkun legðist því ofan á þá sértæku gjaldtöku sem þegar er hærri en í samanburðarlöndum Íslands.
Möguleg áhrif aukinnar skattheimtu
• Útfærsla skattheimtunnar liggur ekki fyrir, en úr ranni ríkisstjórnarinnar hefur verið nefnt að til standi að sækja aukalega sex milljarða á ári. Því var miðað við þær forsendur við alla útreikninga á mögulegum áhrifum í skýrslunni.
• Nýleg greining Seðlabanka Íslands sýnir að lántakendur hjá lífeyrissjóðum hafa að jafnaði hærri ráðstöfunartekjur en lántakar hjá viðskiptabönkum. Þar kemur jafnframt fram að skuldsettari heimili, sem eru t.d. tekjulægri og kaupendur fyrstu fasteignar hafi ekki sömu tækifæri til lántöku hjá lífeyrissjóðum og aðrir. Viðbótarskattlagningin kann því að hafa meiri áhrif á stöðu fyrstu kaupenda húsnæðis og tekjulægri hópa en þeirra sem standa betur fjárhagslega.
• Við núverandi efnahagsástand og horfur gengur boðuð viðbótarskattlagning gegn margvíslegum áformum stjórnvalda þ.m.t. um að stuðla að lækkun vaxta og vaxa út úr vandanum.
Ályktanir og niðurstöður skýrslunnar eru frá Intellecon, sem er sjálfstætt ráðgjafarfyrirtæki á sviði hagfræðigreiningar, en ekki frá Samtökum fyrirtækja í fjármálaþjónustu eða aðildarfélaga þeirra.